Iedereen wil oud worden, niemand wil het zíjn. Dat heeft tot gevolg dat ouderen vaak de sluitpost zijn op de begroting. Onterecht, meent Gijs van der Scheer (48), directeur van de Nederlandse Bridge Bond met 120.000 leden. 'Het aantal ouderen groeit expansief. Corporaties doen er verstandig aan in die booming markt te springen.'

Als het gaat om onze eigen oude dag denken we graag in Zwitserlevenbeelden: een ontspannen bestaan, met verre reizen, samen met onze geliefde en voorzien van de nodige luxe. In de praktijk echter schuiven we serieus nadenken over onze oude dag voor ons uit.

Laten we dat in dit stukje nou even niet doen. Stel u bent 65-plusser. U ontdekt dat ouder worden gepaard gaat met structureel verlies. U heeft geen werk meer, een gebroken pensioen en uw gezondheid en die van uw partner laat te wensen over. Dat wil zeggen: als u nog een partner heeft. Bovendien realiseert u zich dat dit verlies niet meer wordt goedgemaakt. Er komt geen ander werk, de meeste ouderen vinden geen nieuwe partner, ouderdomsziekten gaan niet over, de vrienden kring wordt dunner en u vindt het ook helemaal niet zo gemakkelijk om met al dat verlies om te gaan.

Over enkele jaren is één op de drie personen ouder dan 55 jaar. Schrikbarend veel ouderen vereenzamen. Uit onderzoek blijkt dat 15 procent van hen depressief wordt. Daarbij gaat het om honderdduizenden mensen. Heb het over ouderen en je hoort zorgelijke verhalen over stijgende AOW-lasten, zorgkosten en eenzaamheid. Er valt vanalles te lezen over de problemen en dreigingen van oud zijn. Eén aspect blijft structureel onderbelicht: wat doen al die mensen overdag? Waar zijn zij mee bezig?

Binnenkort behoort 25 tot 30 procent van de inwoners van de meeste gemeenten tot de categorie ouderen. Het betreft een omvangrijke markt met allerlei mogelijkheden en kansen. Van oudsher hebben woningbouwcorporaties een sociaal-maatschappelijk werkveld. Hoe kunnen zij zich profileren voor deze ouderen?

Ouder worden kunnen we niet voorkomen. Wel is uit wetenschappelijk onderzoek bekend dat een stevig sociaal netwerk de beste remedie is tegen eenzaamheid. Woningcorporaties en gemeenten die hun verantwoordelijkheid nemen, zorgen ervoor dat hun oudere inwoners sociale verbintenissen kunnen aangaan. Zij zorgen ervoor dat hun ouderen anderen kunnen ontmoeten om samen activiteiten te ondernemen.

Hoe zorg je ervoor dat mensen in een sociaal netwerk terechtkomen? Een sociaal project opzetten vraagt begeleiding en kosten. Daar zit niemand op te wachten. Toch kunnen woningbouwcorporaties op een slimme manier en tegen geringe kosten hun maatschappelijke missie een gezicht geven via het project Denken en doen. Hierin werken de drie denksportbonden samen met gemeenten en woningcorporaties en draagt ieder op haar eigen wijze haar maatschappelijke betrokkenheid uit.

In diverse gemeenten heeft het project Denken en doen al geleid tot de oprichting van een denksportcentrum (zie www.denksportcentrum.nl). Schaken, dammen en -vooral- bridge zijn activiteiten die ouderen aanspreken. Ze nemen deel aan een geliefde activiteit en ontmoeten daarbij gelijkgestemden. Positief neveneffect is dat ze niet worden aangesproken op hun kwakkelende gezondheid, hoge leeftijd of eenzaamheid (dat centrum is er immers ook voor jongeren), maar op iets dat ze graag doen (of willen leren). Een denksportcentrum heeft niet het etiket van een ouderen project.

Het creëren van een honk voor ouderen blijkt in de praktijk een doeltreffende manier om eenzaamheid onder ouderen te voorkomen c.q. te bestrijden. Als denksportbonden stimuleren wij gemeenten en woningcorporaties om zo'n centrum in de plannen op te nemen.

De NBB telt ongeveer 115.000 leden die gemiddeld 65 jaar zijn. Zij blijken op de bridgesport af te komen als vliegen op de stroop, omdat ze het een gezellige en sociale bezigheid vinden. Jong/oud, man/vrouw, autochtoon/ allochtoon, met/zonder fysieke beperking: iedereen kan eraan meedoen.

In toenemende mate willen mensen tot op hoge leeftijd voor zichzelf zorgen. Maatschappelijk gezien bespaart dat veel kosten. Een voorbeeld: Wanneer een bridgepartner haar enkel verzwikt, staat de andere partner buitenspel. Omdat hij toch graag wil spelen, biedt hij aan haar even op te halen. Niks gang naar de gemeente, niks beroep op de WMO of betaald vervoer. Iemand die zijn spel wil spelen, regelt dat zelf. En dat schept een band.

Het NIGZ (Nederlands Instituut voor gezondheidsbevordering en ziektepreventie) is jaloers op dit denksportproject. Het instituut is doordrongen van het belang van sociale netwerken, alleen zoekt men naar middelen die leuk genoeg zijn om op een relatief goedkope wijze hieraan inhoud te geven. Hoe kom je aan netwerken zonder structurele kosten? Wat moet je ouderen laten doen om een sociaal netwerk te krijgen?

Voor de NBB is het antwoord helder: met een denksportcentrum in de buurt doen ouderen het graag zelf. De enige vraag is: welk gebouw kan fungeren als denksportcentrum? Hier ligt een schone taak voor de woningbouwcorporatie. Toon maatschappelijke verantwoordelijkheid en voer dat denksportcentrum structureel in uw plannen in. We hebben het over een slimme investering die geluk brengt.

Voor meer informatie:
mr. drs. R.G van der Scheer, 06 51105126
gijs.vd.scheer@bridge.nl